Τhe Encyclopedia of NEW YORK CITY

Η "βίβλος" της Νέας Υόρκης με επιμέλεια του Kenneth T. Jackson

Η Νέα Υόρκη, η Πόλη της Νέας Υόρκης (New York City), αποτελεί χωρίς αμφιβολία τη σημαντικότερη ανθρωπογεωγραφική οντότητα πάνω στη γη. Στο συμπέρασμα αυτό φτάνουμε αν την κρίνουμε με βάση τις ποσότητες στοιχείων της θεμελιώδους ανθρωπογεωγραφικής τριάδας που συνδέθηκαν με την ύπαρξή της, τη δομή της και τη λειτουργία της τους τελευταίους αιώνες. Και αυτά τα στοιχεία είναι η ύλη, η ενέργεια και η πληροφορία.

Πραγματικά, ο πληθυσμός και η πυκνότητά του, τα μεγέθη των κατασκευών και των ενγένει επεμβάσεων στο χώρο και η μεταποίηση, οι μεταφορές και η κίνηση των πολυάριθμων κατοίκων, εργαζομένων και εισερχομένων μεταναστών, και οι γιγα-ανθρωποημέρες επεξεργασίας πληροφορίας με παραδοσιακές και σύγχρονες μορφές, κατατάσσουν την Νέα Υόρκη σε μια κορυφαία θέση την οποία κατέχει εδώ και ένα τουλάχιστον αιώνα με αναμφισβήτητη αναγνώριση.

Είναι συνεπώς φυσικό ότι η έκδοση μιας εγκυκλοπαίδειας με μόνο θέμα την Νέα Υόρκη, ως χώρο, χρόνο και ανθρώπινες δραστηριότητες αποτελεί ζήτημα με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, από πολλές πλευρές του επιστητού. 'Ενα σημείο στο γήινο χώρο με ασύλληπτη περιεκτικότητα και πυκνότητα, προσεγγίζεται, περιγράφεται και αναλύεται κάτω από άπειρα πρίσματα, μέσα από ατέλειωτες κλίμακες, στις αναρίθμητες διαστάσεις του. Ο ιστορικός, ο κοινωνιολόγος και πιο γενικά ο ανθρωπογεωγράφος έχουν κάθε συμφέρον να λάβουν υπόψη τους το αποτέλεσμα αυτής της προσπάθειας.

Ο Kenneth T. Jackson, καθηγητής κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Columbia, που ανέλαβε την επιμέλεια του βιβλίου που εξέδωσε το Πανεπιστήμιο του Yale μαζί με την Ιστορική Εταιρεία της Νέας Υόρκης, υπογραμμίζει στον πρόλογο πως μολονότι υπάρχουν περισσότερα από δέκα χιλιάδες βιβλία αφιερωμένα στην Νέα Υόρκη, η πόλη αυτή δεν αποτέλεσε αντικείμενο ακαδημαϊκής προσοχής στο βαθμό που αυτό έγινε για το Σικάγο και τη Βοστόνη. Και μάλιστα, ότι η μεγάλη έκταση του αντικειμένου θα αποθάρρυνε τους ερευνητές που θα επιθυμούσαν να συμπεριλάβουν ένα τέτοιο σύνολο σε ένα τόμο. 'Ετσι με τη βοήθεια 100 ερευνητών και άλλων ειδικών συνεργατών αναλήφθηκε η προσπάθεια αυτή.

'Oπως μαντεύει ο αναγνώστης στο λεξικογραφημένο υλικό περιλαμβάνονται ζητήματα όπως οι εθνότητες που κατοικούν στη Νέα Υόρκη και η ιστορία τους, οι γέφυρες που ενεργοποιούν το αρχιπέλαγος νησίδων που είναι στην πραγματικότητα η Νέα Υόρκη, οι μεγάλες καταστροφές που έλαβαν χώρα στο έδαφος της, οι περιοχές και οι γειτονιές της, η πολεοδομία της και οι ουρανοξύστες της, τα θέατρα και οι επώνυμοι πολιτικοί, καλλιτέχνες αλλά και εγκληματίες, τα πανεπιστήμια και τα ποικίλα εκπαιδευτικά ιδρύματα καθώς και --τελευταίο αλλά ενδεικτικό-- οι τίτλοι των 600 τραγουδιών που γράφτηκαν και τραγουδήθηκαν για την πόλη αυτή!

Στο γράμμα G (σελ. 447 - 515 από τις 1.286 σελίδες λημμάτων), που τυχαία επιλέξαμε για να παρουσιάσουμε εδώ ώστε να δώσουμε μια καλύτερη εικόνα, περιλαμβάνονται (κατ' επιλογή, μεταξύ άλλων) και τα ακόλουθα λήμματα.

Για το θαυμαστό αυτό έργο οι βιβλιογραφικές μας παρατηρήσεις θα περιοριστούν σε ελάχιστα σημεία. Πρόκειται για παρατηρήσεις ενός χρήστη του λεξικού-διδασκάλου ανθρωπογεωγραφίας:

  1. Είναι έκδηλη η απουσία συμμετρικών και πολλαπλών εσωτερικών παραπομπών που θα καθιστούσαν την ανάγνωση περισσότερο "κηδεμονευόμενη" από τους ίδιους του συγγραφείς και τον επιμελητή. Για παράδειγμα στο λήμμα Great Fire (που αναφέρουμε πιο πάνω) δεν υπάρχει παραπομπή σε γενικότερο λήμμα που να περιγράφει τις πυρκαγιές που εκδηλώθηκαν στο έδαφος της Νέας Υόρκης. Σε όλα τα παρουσιαζόμενα εδώ λήμματα επισημάναμε μόνο μία παραπομπή "see BEATS", στο Greenwich Village, για τους μπίτνικς). Στο ίδιο όμως λήμμα, όπου μνημονεύεται το περιοδικό Village Voice, δεν υποδεικνύεται ότι υπάρχει και σχετικό λήμμα στη σελίδα 1229.
  2. Είναι επίσης έκδηλη η απουσία καλής χαρτογραφικής εργασίας. Η ασπρόμαυρη έκδοση δεν στερεί τίποτα από τις πολυάριθμες ασπρόμαυρες φωτογραφίες. Και μάλιστα προσφέρει μια νεοϋορκέζικη "πατίνα" τέλους 19ου - αρχών 20ου αιώνα σε νεώτερες φωτογραφίας που ενδέχεται να είχαν έγχρωμο πρωτότυπο (βλ. για παράδειγμα φωτογραφία της Mulberry Street, το 1994). Ωστόσο οι χάρτες είναι θαμποί. Οι περισσότεροι αποτελούν φωτογραφικές αναπαραγωγές. Ούτε υπάρχουν επεξηγηματικές χαρτογραφικές παραπομπές.
  3. Στα λήμματα με αρχικό γράμμα G που παρουσιάσαμε παρατηρούμε ότι, για παράδειγμα, λείπει ένα λήμμα για την "αναπαλαίωση γοήτρου" (gentrification) που χαρακτήρισε σε διάφορες εποχές τη Νέα Υόρκη και κυρίως κατά τη δεκαετία 1981-90, οπότε οι τότε ανερχόμενοι yuppies αναπαλαίωσαν διάφορες "γωνιές" και τις μετέτρεψαν σε άνετα διαμερίσματα.
  4. 'Εξω από το παρουσιαζόμενο υλικό (γράμμα G), μπορούμε να κάνουμε μια-δυο παρατηρήσεις ενδεικτικές για πράγματα που θα μπορούσαν να προσεχθούν σε επόμενες εκδόσεις. Για παράδειγμα, υπάρχει λήμμα για τις οδούς (streets) αλλά δεν υπάρχει λήμμα για τις λεωφόρους (avenues). Επίσης δεν υπάρχει στο D, λήμμα "disasters" για τις φυσικές καταστροφές (δυσαστρίες) που εκδηλώθηκαν στο έδαφος της πόλης. Και τώρα κάτι μικρό σε σχέση με την παρουσίαση του Χρηματιστηρίου Αξιών της Νέας Υόρκης. Λεξικογραφείται και ως "New York Stock Exchange" και στο λήμμα "Wall Street", με την ιδιαίτερη μεταφορική του σημασία του high finance. Το κείμενο κοσμείται και από σχετική φωτογραφία. 'Ομως πού πρέπει να ψάξει κανείς, αν όχι στην έγκριτη αυτή Εγκυκλοπαίδεια της Νέας Υόρκης, για να βρει μια επισήμανση για το γεγονός ότι ο συνήθως εμφανιζόμενος δρόμος με το Greek revival style και τους έξι κίονες δεν είναι η Wall Street αλλά η κάθετος σ'αυτή Broad Street στην οποία βρίσκεται η διοικητική είσοδος του Χρηματιστηρίου; (Στην πραγματικότητα η είσοδος δεν βρίσκεται ούτε ακριβώς στη Wall Street αλλά διαγωνίως στη Wall Street και στη New Street που είναι η από πίσω παράλληλη προς την Broad Street).

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

Kenneth T. Jackson [Ed.], The Encyclopedia of New York, Yale Un. Press & The NY Hist. Soc., 1995

Ευχαριστώ τον κ. και την κα. K. Juran, δικηγόρους στο Μανχάταν, που μου υπέδειξαν το βιβλίο αυτό και μεσολάβησαν ευγενώς να μου περιέλθει.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ GEANDER - INTERNET

Πώς φαίνεται ο κόσμος από την 9η Λεωφόρο;
Παρατήρηση της Νέας Υόρκης από ένα ταξί
Πληροφορίες για τη Νέα Υόρκη
Edward Hopper: 'Ενας νιουγιορκέζος ζωγράφος.

[HOME PAGE] | [ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ] | [ΕΙΔΟΣ ΘΕΜΑΤΩΝ] | [ΕΥΡΕΤΗΡΙΑ] | [ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ]