Η ΟΔΩΝΥΜΙΑ ΩΣ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ


Ένα βιβλίο του Ηλία Πετρόπουλου

Σε ένα από τα τελευταία βιβλία του ο Ηλίας Πετρόπουλος παρουσιάζει υπό μορφή σχολιαζόμενων πινάκων το σύνολο της αθηναϊκής και της θεσσαλονικιώτικης οδωνυμίας με σκοπό να ανασύρει την εσωτερική γεωπολιτική διάσταση του ζητήματος. Αυτή δεν είναι τίποτε άλλο παρά η φρονηματιστική και προπαγανδιστική δράση που ασκεί η οδωνυμία στον ελληνικό λαό. Δηλαδή η γεωπολιτική στην περίιπτωση αυτή είναι η εκμετάλλευση του χώρου και των ιδιοτήτων του (που είναι η πόλη και οι δρόμοι) προς όφελος των αρχουσών κοινωνικών δυναμέων (που προβάλλουν το δικό τους πάνθεο).

"...'Οντως οι δρόμοι μας είναι βαφτισμένοι με ονομασίες ρατσιστικού, εθνικιστικού, μιλιταριστικού και ιμπεριαλιστικού περιεχομένου. Έτσι η διοχέτευση των εθνικο-ρατσιστικών δηλητηρίων είναι συνεχής [...]. Το κράτος κάνει τη δουλειά του ύπουλα, ή και ευθέως[...]. Υπάρχουν δρόμοι με ιμπεριαλιστικές βλέψεις (δεν είναι τυχαίο ότι έχουμε 36 οδούς Κωνσταντινουπόλεως)[...]. Οι δρόμοι με ονόματα, προερχόμενα από τη λεγόμενη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, συνθέτουν ένα περίεργο κράμα ρεβανσισμού και προγονοπληξίας. Το κύκλωμα Σπάρτη/Σπαρτιάτες/Θερμοπύλες μας παρέχει ένα μιλιταριστικό μοντέλο. Το Σούλι παρουσιάστηκε σαν νεότερη Σπάρτη. Η σχετική ονοματοθεσία δρόμων προτείνει το Σούλι σαν άλλο σύγχρονο μιλιταριστικό μοντέλο -- λίγο ενδιαφέρει αν οι Σουλιώτες ήταν αρβανίτες[...]. Η ονοματολογία οδών και πλατειών με εθνικά/ρατσιστικά/μιλιταριστικά/ιμπεριαλιστικά ονόματα αποτελεί πράγματι ένα άμεσο κίνδυνο.

Είναι ενδιαφέρον να σημειώσουμε ότι υπάρχει μια ουδέτερη από γεωπολιτική πλευρά ονοματοθεσία. Αυτή που σχετίζει οδωνύμια με πραγματικές κατευθύνσεις, υπαρκτές ή του παρελθόντος όπως "Οδός Ιωαννίνων" στην Πρέβεζα, για το δρόμο εξόδου προς την ηπειρωτική πρωτεύουσα ή Avenue d'Orleans (Λεωφόρος Ορλεάνης) στο Παρίσι. 'Ομως αυτή η οδωνυμία όλο και περιορίζεται αφού σχεδόν πάντα οι αντίστοιχοι δρόμοι μετονομάζονται. 'Ετσι παίρνουν ένα γεωπολιτικά προσανατολισμένο όνομα. Ο προηγούμενος παρισινός δρόμος έχει γίνει Avenue du General Leclerc (Λεωφόρος του Στρατηγού Λεκλέρ). Επίσης ο προαναφερόμενος δρόμος της μικρής πόλης Πρέβεζας μετονομάστηκε --με αφορμή το ειρηνιστικό κίνημα της δεκαετίας 1975-85-- σε Οδό Ειρήνης. Εδώ, η γεωπολιτική αντιπαράθεση οδήγησε σε μια ενδιαφέρουσα "αναβάθμιση": η τετριμμένη γεωγραφική πληροφορία που προσφέρει η πινακίδα "Οδός Ιωαννίνων" θυσιάστηκε προς χάρη της προβολής ενός πανανθρώπινου ιδεώδους, που έχει όμως και αυτό μια σαφή γεωπολιτική διάσταση. Και μάλιστα, σε όρους τοπικιστικού ανταγωνισμού, υπήρξε το κέρδος ότι παραλείφθηκε η αναφορά μια άλλης κοντινής πόλης!

Ας σημειώσουμε ότι στις συζητήσεις για την οδωνυμία, η αθώα αμερικανική τακτική της αριθμωνυμίας των δρόμων αποτελεί ένα ιδεώδες που σπάνια εξαίρεται.

[HOME PAGE] | [ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ] | [ΕΙΔΟΣ ΘΕΜΑΤΩΝ] | [ΕΥΡΕΤΗΡΙΑ] | [ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ]


This page hosted by GeoCities Get your own Free Home Page