Ο ΒΕΝΕΤΣΙΑΝΙΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ ΤΗΣ ΠΡΕΒΕΖΑΣ
ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΗΣ ΥΠΕΡΔΟΜΗΣ (ΚΑΜΠΑΝΑΡΙΟ).
ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΠΟΥΛΟΥ +/-1950




ΜΙΑ ΠΑΤΡΙΔΑ ΓΕΝΝΙΕΤΑΙ

ΣΚΕΨΕΙΣ ΕΝΟΣ ΠΡΕΒΕΖΑΝΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΦΟΡΟΥΜ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΔΡΙΑΤΙΚΗΣ & ΙΟΝΙΟΥ


«Με τη βάση του ΝΑΤΟ δίπλα μας, την ένταξή μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το λιμάνι μας και –κύρια– με τη βενετσιάνικη ιστορία μας, δεν έχουμε παρά να θυμηθούμε τη Γαληνοτάτη και να επιβάλουμε και στους άλλους να τη θυμηθούν και να τη σεβαστούν… Ανεξαρτησία, Βενετία, Αυτονομία».

1. Η Ευρώπη οικοδομείται, να δούμε πως θα γίνουν οι Ευρωπαίοι

Τι εντύπωση θα έκαναν κάποιοι τέτοιοι εμπρηστικοί λόγοι από το στόμα ενός Πρεβεζάνου ή Κερκυραίου ή Δαλματού ή Σλοβένου βενετόφιλου αυτονομιστή (οπωσδήποτε «διαταραγμένου» για τους ανιστόρητους και τους οπουρτουνιστές) αν ακούγονταν σήμερα 9 Μαΐου, ημέρα μεγάλης επετείου, σε αυτές μας τις περιοχές; Να υπενθυμίσουμε βέβαια πως σήμερα συμπληρώνονται δέκα χρόνια από τις 9 Μαΐου 1997 όταν μια βενετσιάνικη ομάδα πρωτοβουλίας ανακοίνωσε από το Καμπανίλε του Αγίου Μάρκου τις αυτονομιστικές της προθέσεις. Φέτος εξάλλου έχουμε και άλλες εορταστικές ή πένθιμες βενετσιάνικες, αδριατικές και ιόνιες επετείους. Ήταν το 1117 που ιδρύθηκε ως ανεξάρτητη η Γαληνοτάτη και που έμελλε όμως να υποταχτεί στα στρατεύματα του Βοναπάρτη το 1797. Σε λίγο αυτά θα έφθαναν και στα μέρη μας. Με ποιους έπρεπε τότε να ταχθούμε εμείς οι Πρεβεζάνοι; Με τους άθεους Γάλλους, δηλαδή τη χειραφετημένη Δύση, ή με την Ανατολή της Υψηλής Πύλης και του καλόβολου απέναντί της Οικουμενικού μας Πατριαρχείου; Με την εύανδρη Ήπειρο όπου χαρτογραφικά μόνο (όχι γεωγραφικά) ανήκουμε ή με τα Ιόνια Νησιά –σχεδόν νησί και εμείς– λύση για την οποία αγωνίζονταν σθεναρά οι πρόγονοί μας;

Στον τόπο μας την Πρέβεζα, το ζήτημα της γεωπολιτικής ταυτότητας ως αποτέλεσμα γεωγραφικής συγκυρίας και ένταξης ετέθη πολλές φορές και μάλιστα σε όρους παγκόσμιων αναμετρήσεων. Οι δυο ναυμαχίες, στα νερά μας, «του Ακτίου» και, πολύ αργότερα, «της Πρέβεζας», το 1538, με νικήτρια δύναμη την Οθωμανική Αυτοκρατορία, έβαζαν κάποια σημεία στη «γραμμή του μίσους και των ανεξιλέωτων πολέμων». Είναι ο μεγάλος Braudel, ο ιστορικός της Μεσογείου, που χαράσσει στα βιβλία του αυτή τη γραμμή που περνάει και από τη Μάλτα, τη Ζάμα, την Τζέρμπα αλλά και τη Ναύπακτο.

Βασίλεια και αυτοκρατορίες, δημοκρατίες και δικτατορίες, θρησκείες και ιδεολογίες, στόλοι και στρατοί βρέθηκαν αντιμέτωποι κοντά στην Πρέβεζα και μέσα σ’ αυτή αλλά και πάνω από αυτή. Οι αναμνήσεις τόσων και τόσων γεγονότων μας καλούν σήμερα, εποχή της νέας ευρωπαϊκής «αυτοκρατορίας», που σαν σταγόνα λαδιού απλώνεται στο χάρτη της Ευρώπης, όπως κάποτε η Ρωμαϊκή, κατόπιν η λεγόμενη Βυζαντινή και μετά η Οθωμανική, να ξαναδούμε την ταυτότητά μας τόσο ως ένταξη σε ένα γενικότερο σύνολο όσο και ως δικά μας εσωτερικά χαρακτηριστικά. Σπεύδουμε να σημειώσουμε πως η αυτοκρατορική διάσταση που επισημαίνουμε εδώ ως χαρακτηριστικό της «Ευρώπης» δεν προβάλλεται ως αρνητικό στοιχείο που παραπέμπει σε αυταρχισμούς του παρελθόντος αλλά ως στοιχείο που εννοεί ανεμπόδιστη στο χώρο διακίνηση ατόμων, προϊόντων ακόμα και ιδεών.

Δεν είναι δύσκολο να γίνει μια αυτοκρατορία –έστω και αν στην εποχή της νεωτερικότητας το χαρακτηριστικό της, η αυταρχικότητα, περίσσεψε στα κράτη-έθνη. Κάποια σύνορα, τιμημένα, φρουρούμενα και αδιαπέραστα για όσο χρειάζεται, μια τελωνειακή αυτονομία και μια αγροτική πολιτική αποτελούν προϋποθέσεις. Το πείραμα της συγκρότησης ή κατασκευής εθνικών και διεθνικών μορφωμάτων ή παρόμοιων συγκεντρωτικών, γεωπολιτικών και εξουσιαστικών σχηματισμών έλαβε χώρα πολλές φορές κατά το παρελθόν και φαίνεται πως συνεχίζεται ακόμα. Γιατί, οι σύγχρονοι ιστορικοί μάς διδάσκουν, όσο και αν κανένας δεν φαίνεται να συμφωνεί μαζί τους, ότι ακόμα και τα έθνη, παρά τα υποτιθέμενα κοινά και πατροπαράδοτα χαρακτηριστικά του λαού τους, κατασκευάζονται.

Ερωτήματα του τύπου που θα θέσουμε ευθύς αμέσως ακούστηκαν ή αποσιωπήθηκαν πολλές φορές: «Την Ιταλία την φτιάξαμε, να δούμε πως θα φτιάξουμε τώρα τους Ιταλούς», «τη Γιουγκοσλαβία την φτιάξαμε, να δούμε πως θα φτιάξουμε τώρα τους Γιουγκοσλάβους», «την Τσεχοσλοβακία…», «τη "Σοβιετία"…»… Ο ομιλητής σας δεν είναι σε θέση να γνωρίζει κατά πόσον, στα 150 χρόνια της κοινής εθνικής-κρατικής ιστορίας των Ιταλών, για παράδειγμα, έχει ήδη ολοκληρωθεί η κατασκευή τους, και ποια είναι η απάντηση στο παραπάνω ερώτημα που γνωρίζουμε ότι πράγματι είχε τεθεί. Όλοι όμως έχουμε εμπειρία του γεγονότος ότι άλλες αυτοκρατορίες ή έθνη που έδειχναν πως θα γίνονταν κάτι άλλο, άλλοι λαοί των οποίων επιχειρήθηκε η κατασκευή και που τους θεωρήσαμε ενιαίους, συμπαγείς και τρομερούς, και μερικούς μερικοί τους θαυμάσαμε, διαλύθηκαν στα συστατικά τους. (Και μάλιστα σ’ αυτό θα βοήθησε και η Πρέβεζα με τις βάσεις της). Το ζήτημα λοιπόν τίθεται: «Η Ευρώπη οικοδομείται, να δούμε πως θα γίνουν οι Ευρωπαίοι».

2. Ποιο είναι το κράτος μέλος, η Ελλάδα ή η Αθήνα;

Μετά από πενήντα χρόνια συνεχούς θεσμικής και εδαφικής παραγωγής «Ευρώπης», με διακριτικότητα και δοκιμές αλλά και με παραπατήματα ή εκβιασμούς και πολλές απάτες –«και τα λεφτά και τα κιλά»–, το ψευδώνυμο «εόκ» ζει και βασιλεύει και την Ευρώπη κυριεύει. «Ευρωπαϊκή και μόνο Οικονομική Κοινότητα». Πολλοί εκφράζουν τη λύπη τους πως αντί για μια συνεπή πορεία προς μια ενιαία πολιτική και πολιτισμική οντότητα αξιών παράγεται ένας ενιαίος οικονομικός χώρος με κινητήριο μοχλό το ίδιον όφελος. Επέκταση του εδάφους, μεγέθυνση των συναλλαγών, μεγιστοποίηση των κερδών. Αυτά είναι, αλήθεια, τα στάδια που οραματίστηκαν οι ευρωπαίοι πρωτοπόροι για τη συγκρότηση της Ευρώπης; Βαδίζουμε με βεβαιότητα στα διαλεκτικά χνάρια εκεί που πρωτοπάτησαν εκείνοι; Μπορούμε να περιμένουμε κάτι καλύτερο και κοινωνικά διαφοροποιητικό από τον ευρωπαϊκό καπιταλισμό σε σχέση με τον αμερικάνικο; Με τις τόσες και τόσες πολυεθνικές κοινού αμερικανικού-ευρωπαϊκού-ιαπωνικού συμφέροντος, πώς να βεβαιωθούμε ότι η Ευρώπη και οι άλλοι παρακάτω δεν αποτελούν το ίδιο συνδικάτο;

Είμαι από τους κατοίκους αυτής της Ηπείρου –της Ευρώπης εννοώ–, που έτυχε να δουν και να διαβάσουν περισσότερο από χίλιες φορές τη σύνοψη του διαλεκτικού μηνύματος της 9ης Μαΐου. Με τη συνήθειά μου να πεζοπορώ μέσα στην πόλη αντί να χρησιμοποιώ αυτοκίνητο, ώστε να μη βλέπω την κοινωνία από το παρμπρίζ, πήγαινα ή έφευγα από το γραφείο μου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Λουξεμβούργο, με τα πόδια. Περνούσα λοιπόν καθημερινά μπροστά από το μνημείο του Ροβέρτου Schuman όπου υπάρχει χαραγμένη η διακήρυξη αυτής της ημερομηνίας. «Η Ευρώπη δεν θα γίνει δια μιάς σαν συνολική κατασκευή. Θα γίνει με συγκεκριμένες πραγματώσεις που θα δημιουργήσουν πρώτα μια de facto αλληλεγγύη».

Από εδώ πηγάζει και το κεντρικό ερώτημα: Ενισχύουν οι μέχρι τώρα πραγματώσεις κάποιο κοινό συναίσθημα ευρωπαϊκότητας, όπως αυτή αναζητήθηκε μετά τις σφαγές του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και τη νίκη κατά του φασισμού που επίσης γιορτάζουμε σήμερα 9 Μαΐου (και για την οποία έγινε στο μητροπολιτικό ναό του Αγ. Χαραλάμπους δοξολογία); Μήπως αυτά τα πρώτα πενήντα χρόνια της κοινής μας Ευρώπης το δίκαιο πέρασε πιο πολύ στην πλευρά του ισχυρού; Ακόμα και στο εσωτερικό της χώρας μας, η μείζων θέσπιση του κοινού νομίσματος μάς διαίρεσε κατά κάποιο τρόπο, αφού χάθηκαν οι υποδιαιρέσεις του. Πόσες φορές δεν ακούστηκε πως κάποιοι εκμεταλλεύτηκαν το στρογγύλευμα του παλιού κατοστάρικου και το έκαναν στρογγύλευμα του νέου ευρώ εισάγοντας έτσι μια ντε φάκτο ισοτιμία δραχμής και ευρώ υπέρ τους και μια αντιπάθεια –αντί για αλληλεγγύη– απέναντί τους;

Το χειρότερο κατά τη γνώμη του ομιλητή σας είναι ότι η συγκρότηση της Ευρώπης και ο «εξευρωπαϊσμός» γίνονται τώρα μέσα σε πλαίσιο κηδεμόνευσης από κάποιες γραφειοκρατίες. Οι λαοί και οι απλοί άνθρωποι με τα ευρωπαϊκά ιδανικά τους –όσοι είχαν– φαίνεται να απουσιάζουν. Κι έτσι επικρατούν εθνικές και άλλες ιδιαιτερότητες. Ο συγκεντρωτισμός της Αθήνας, για παράδειγμα, αναδύεται, κατά ένα περίεργο τρόπο, σαν αθηναιο-κρατικό παράδοξο, και μέσα από τα βιογραφικά των ευρωβουλευτών. Στην έκδοση με τις βιογραφίες, που είχα την επιμέλεια της για πολλά χρόνια, η Αθήνα ως πόλη εμφανίζεται στατιστικά σε πανευρωπαϊκό επίπεδο τρίτη ή τέταρτη, μετά το Παρίσι και τη Μαδρίτη, και συναγωνίζεται το Λονδίνο σε αναφορές, ενώ οι πόλεις αυτές αντιπροσωπεύουν χώρες με μεγάλο πληθυσμό και πολύ περισσότερους ευρωβουλευτές. Τόσο μεγάλος είναι ο αθηναϊκός συγκεντρωτισμός στην κοινωνία και στα μυαλά που θα μπορούσαμε καλοπροαίρετα να θέσουμε το ερώτημα: «Ποιο είναι το κράτος μέλος, η Ελλάδα ή η Αθήνα;». (Και σε παρένθεση: Φρονούμε πως θα έπρεπε να περιφερειοποιηθεί ευρωκοινοβουλευτικά η χώρα και να βγάζει και η Ήπειρος τον ευρωβουλευτή της).

Και άλλο παρόμοιο ερώτημα μπορεί να τεθεί: «Ποια πρέπει να είναι τα κράτη μέλη» σε μια κοινότητα πολιτισμού και αξιών; Με μια πρώτη ματιά τα ονόματα των μεγάλων αυτοκρατοριών της αποικιοκρατίας η Γαλλία, η Αγγλία, η Ισπανία μας έρχονται υποχρεωτικά στο μυαλό. Αυτές μας δίδαξαν πως η ευγένεια και ο πλούτος υποχρεώνουν. Στους νεότερους χρόνους μας δίδαξαν τον πολιτισμό. Χρεώνονται όμως και με την εξαφάνιση πολλών πολιτισμών και μορφών κουλτούρας από προσώπου γης. Και ρωτούμε ακόμα: Η πατρίδα του Τσαϊκόφσκι και του Ντοστογιέφσκι δεν είναι Ευρώπη; Και τι να πει κανείς για τα χώματα της Ιωνίας και της Ανατολίας; Η Μίλητος, πατρίδα του Θαλή, του Αναξίμανδρου και του Αναξιμένη είναι Ασία; Ασία και η Αλικαρνασσός, πατρίδα του Ηροδότου; Τι κρίμα που αυτή λέγεται στα τουρκικά Μποντρούμ…

3. Η πόλη μας και η περιφέρειά της στο δικό τους δρόμο προς την Ευρώπη και το ιδεώδες της

Στο πλαίσιο αυτό –και χωρίς καμιά παρεξήγηση– η πόλη μας και η περιφέρειά της μπορούν να αναζητήσουν και να χαράξουν το δικό τους δρόμο προς την Ευρώπη και το ιδεώδες της. Στη δική μας γειτονιά πρώτα. Να πούμε βέβαια –σαν επέτειος και αυτό– πως πριν 12 χρόνια ερευνήσαμε τις απόψεις των νεαρών Πρεβεζάνων, δεκαπεντάχρονων τότε, με ένα ερωτηματολόγιο όπου χρειαζόταν να δηλώσουν προτιμήσεις και αντιπάθειες στον κόσμο, στην Ευρώπη και στην Ελλάδα. Προσέξτε τη σύμπτωση. Τα παιδιά αυτά είχαν γεννηθεί σχεδόν τη χρονιά της ένταξής μας, πριν περίπου 27 χρόνια και είναι σήμερα 27 ετών. Ο μαγικός αριθμός 27 των κρατών μελών. Θα μπορούσαμε να τα καλέσουμε να μας πούνε τις δικές τους εντυπώσεις από τη δική τους Ευρώπη, τη συνομήλικη κατά κάποιον τρόπο. Αν σπούδασαν, αν βρήκαν δουλειά, το ίδιο εύκολα όπως κι εμείς οι γονείς τους στην προ-ευρωπαϊκή εποχή, τότε που είχαμε την ηλικία τους.

[ Προτιμήσεις και αντιπάθειες διαμονής και επίσκεψης που εξέφρασαν οι πρεβεζάνοι μαθητές/μαθήτριες (1995)

(A: Αυστρία, Al: Αλβανία, Ar: Αργεντινή, Bo: Βοσνία, Br: Βραζιλία, Bu: Βουλγαρία, Cr: Κροατία, D: Γερμανία, E: Ισπανία, F: Γαλλία, FS: Φινλανδία, I: Ιταλία, IR: Ιρλανδία, N: Νορβηγία, P: Πολωνία, FRM: FYROM /ΠΓΔΜ, RT: Τσεχία, UK: Ην. Βασίλειο, USA: Ην. Πολιτείες, Ru: Ρωσία, S: Σουηδία, T: Τουρκία, Yu: Γιουγκοσλαβία)]

Από τα παιδιά αυτά μάθαμε τότε ότι συμπαθούσαν πολλά μέρη στον κόσμο και στην Ευρώπη, αλλά αντιπαθούσαν φοβερά τους αδριατικούς/βαλκανικους γείτονές μας. Με εξαίρεση πάντως την Ιταλία που τη λατρεύουν. Χρειάζεται λοιπόν να γίνουν μερικά πράγματα για να συγκροτήσουμε μια πολιτισμένη ευρωπαϊκή γειτονιά. Και δεν έχουμε ανάγκη από κάποια βενετσιάνικη κηδεμόνευση που λέγαμε στην αρχή. Η βενετσιάνικη προϊστορία μας απλά επιβεβαιώνει το γεγονός ότι έχουμε μια γεωγραφική συγγένεια. Άλλο αν τα πράγματα είχαν έλθει έτσι ώστε να μας χωρίζουν τα σύνορα δυο κόσμων.

Η Πρέβεζα, όμως, καθώς ξέρουμε, έχει υφάνει έναν κοσμοπολίτικο μύθο με την ύπαρξή της. Δεν είναι όμως παραμύθι. Οι φίλοι του πατέρα μου, όπως θυμάμαι από συζητήσεις στις οποίες τύχαινε να παραβρεθώ, μιλούσαν για τα ζωηρά βιώματά τους, για εμπόριο και ταξίδια, από την Αλεξάνδρεια και την Τεργέστη, τη Μάλτα και τη Βιέννη, το Μπρίντεζι και τα Μπιτόλια. Πάνω απ’ όλα όμως βρισκόταν φανταχτερή η Πόλη. Η Κωνσταντινούπολη. Μην τη χαρίζουμε στην Ασία Κύριε Σαρκοζύ! Ούτε η πρωτεύουσά μας Αθήνα ούτε η τόσο αγαπητή στην πρεβεζάνικη νεολαία Θεσσαλονίκη υπήρχαν στους νοητικούς τους χάρτες. Η Θεσσαλονίκη, αυτή η εβραιούπολη τότε, θα φάνταζε πολύ ανταγωνιστική στους έλληνες εμπόρους. Γι’ αυτό το διεθνικό στοιχείο, τους Εβραίους, που ζούσαν και στην Πρέβεζα, δεν θυμάμαι ποτέ να μνημόνευσαν το θλιβερό «φευγιό» τους.

Εκείνοι φύγαν, άλλοι όμως δυναμικοί νέο-Πρεβεζάνοι ήρθαν. Να πούμε πρώτα για τους Λευκαδίτες. Δεν χρειάζονται καμιά σύσταση. Παλιολλαδίτες αυτοί και επτανήσιοι βρίσκονται στο κέντρο της σημερινής συζήτησης. Είχαν μεγάλη σχέση με αυτό που λέμε πολιτισμό. Ομολογώ πως την λέξη αυτή την έμαθα στη γειτονιά μου με λευκαδίτικη προφορά: «πολτσμός». Μολονότι εργάτες γης, παλιότερα, και μικροκτηματίες ήξεραν να μας μιλήσουν με υπερηφάνεια για τις «Εορτές λόγου και τέχνης» της γενέτειράς τους. Ας μην ξεχνούμε πως υπήρξαμε όλοι μαθητές των Λευκαδιτών. Για μεγάλες περιόδους οι καθηγητές του «γυμνασίου» ήταν όλοι σχεδόν Λευκαδίτες. Όσο για τους Συρρακιώτες μας ξέρουμε πως η παράδοσή τους θα μπορούσε να αποτελέσει υπόδειγμα βαλκανικής, αδριατικής και ευρωπαϊκής διακίνησης. Όχι σχετικά με τον πολιτισμό ακροάματος και θεάματος αλλά με τον πολιτισμό του μόχθου και της προκοπής.

Στα νεότερα χρόνια βέβαια οι επαφές της Πρέβεζας, σε διάφορα επίπεδα, έγιναν πολύ περισσότερες. Είναι πρόσφατες και δεν χρειάζεται να αναφερθούμε ιδιαίτερα στις σημαντικές ανταλλαγές πόλεων και χορωδιών, στα σπουδαστικά πήγαινε - έλα καθώς και στον όποιο αδριατικό τουρισμό. Τέλος η παρουσία των συντοπιτών μας μεταναστών από τις γειτονικές μας χώρες αποτελεί ένα ιδιαίτερο οικονομικό και πολιτισμικό κεφαλαίο και ίσως να πρέπει να καλύπτει τις μισές ακριβώς σελίδες σ’ αυτό το βιβλίο των επαφών. Αλλά εκείνο που είναι πολύ πιο σημαντικό σε σχέση με τους μετανάστες είναι το πολιτικό πρόβλημα: Στη δημοκρατική μας κοινωνία άνθρωποι χωρίς πολιτικά δικαιώματα παράγουν πλούτο που περνάει στα «δικά μας» χέρια. Όχι όλων τα χέρια βέβαια. Πρόκειται για μια μεγάλη ασυμμετρία που συντελεί στην παραγωγή μιας όλο και πιο συντηρητικής κοινωνίας. Ο εργαζόμενος δεν ψηφίζει, παρά ψηφίζει μόνο ο συσσωρευτής πλούτου. Πού οδηγεί αυτό; Δεν θα δώσουμε εμείς την απάντηση.

4. Ο διάλογος με τους γείτονες μας Ευρωπαίους ως ευκαιρία για αυτοκριτική

Ένας διάλογος με τους γείτονες μας Ευρωπαίους της Αδριατικής –και της Βαλκανικής βέβαια– δίνει ευκαιρία και για εσωτερικό μονόλογο και αυτοκριτική. Είναι ευρωπαϊκή η πόλη μας στο βαθμό που θα έπρεπε να είναι; Ένα τέταρτο αιώνα μετά την ένταξη μας, τι έχουμε πάρει, για παράδειγμα, από την Ευρώπη των οικισμών; Συμμορφωθήκαμε περισσότερο –εντελώς ετυμολογική η χρήση του ρήματος– με κάποιες χαριτωμένες, ας πούμε παραποτάμιες, γερμανικές πολιτειούλες ή με τα όμορφα ολλανδικά και σκανδιναβικά λιμανάκια, χωρών, δηλαδή, με αιώνια παράδοση στη συγκρότηση πόλεων; Το «όμορφη, μικρή, πόλη της θάλασσας» του πρεβεζάνου ποιητή ισχύει; Ή μήπως το μπετόν κάνει την πόλη μας να μοιάζει με κομμάτι που βρίσκεται βαθιά στο Λεκανοπέδιο ενώ οι καφετέριες στη σειρά μάς κάνουν να μοιάζουμε με τα «ημερονήσια» του Αιγαίου (γνωστά από τις ημερήσιες θερινές αποδράσεις των εργαζομένων της Αθήνας);

Πόσο η πόλη και οι δυνάμεις που κυριάρχησαν σ’ αυτή αυτά τα χρόνια προστάτεψαν την ευγένειά της, τις γειτονιές της και τις γωνιές ανθρώπων και ανθρωπιάς που της είχε κληροδοτήσει η παράδοση; Προστατέψαμε κάποια ίχνη πρεβεζάνικων νεοκλασικών; Ή τα αντικαταστήσαμε με ομοιόμορφες πολυκατοικίες, άθλιες πιλοτές και ξεβαμμένες τέντες ενώ το πρότυπο υπήρχε και θα μπορούσε να αναπαραχθεί χωρίς να αυξάνονται οι πυκνότητες πληθυσμού και οχημάτων και τα περιστατικά τροχαίου εγκλήματος; Φαίνεται πως εδώ η Ευρώπη δεν μας βοήθησε πολύ. Να το πω καθαρά. Μας εξαπάτησε. Αντί για γαλάζιες σημαιούλες στις ακτές μας θα ήταν ίσως πιο υπεύθυνο να μας κάρφωνε η Επιτροπή κοκκινόμαυρα λάβαρα –στη Πρέβεζα και παντού αλλού– σε κάθε δρόμο σε κάθε σημείο όπου κάθε μέρα χάνονται παιδιά, διαλύονται οικογένειες, καταστρέφονται ζωές. Με μηχανάκια και αυτοκίνητα.

Και άλλο ζήτημα υπάρχει για την πόλη μας. Πόσο μας ξέρουν; Πόσοι ποθούν τον τόπο μας; Σε μια πανελλήνια έρευνα –δεν έχει ανακοινωθεί– που ζητούσε πόλεις του Ιονίου οι νέοι και οι νέες του Λυκείου απαντούν «Κεφαλονιά» αλλά όχι Πρέβεζα. Κανένας. Υπάρχει καμιά πόλη «Κεφαλονιά»; Από άλλη πανελλήνια έρευνα μαθαίνουμε ότι οι έννοιες που συνδέονται με την Πρέβεζα είναι «κρύο», «Βοράς», «βροχή», «Σέρρες», «τυρί», «χωριό», «Μακεδονία» και μερικές θετικές όπως «πράσινο» και «θάλασσα». Μας αρέσουν αυτά; Το χειρότερο ήταν πάντως που, πριν μερικά χρόνια, ελάχιστα άτομα προτίμησαν το νομό Πρέβεζας για να χωροθετήσουν το θρυλικό ή θρυλούμενο «Χορό του Ζαλόγγου». Προτίμησαν τη λιμνοθάλασσα του Μεσολογγίου. Όσες Σουλιώτισσες γλύτωσαν από βέβαιο πνιγμό τις ταξίδεψαν στα Γιάννενα και τις υπόλοιπες στη Βόρειο Ήπειρο. Ο Νομός Πρέβεζας κρίθηκε ακατάλληλος για ηρωικά συμβάντα.

5. Αντί για συμπεράσματα: Μια νέα πατρίδα γεννιέται…

Τελειώνουμε. Ένας Πρεβεζάνος μάς είχε πει πριν χρόνια: «Έχω ένα όνειρο. Μια Πρέβεζα με αναπαλαιωμένα τα τείχη της. Μια επισκευασμένη τάφρο, την τάπια μας, που να συνδέει Ιόνιο και Αμβρακικό. Όμορφες λευκές βενζινακάτους που να κάνουν δρομολόγια αστικού δια θαλάσσης και μες από την τάπια. Πεζοδρόμηση απ’ άκρου σ’ άκρο. Όμορφες κεραμοσκεπές παντού. Θα μοιάζαμε σαν Ντουμπρόβνικ ή σαν τη Μπριζ. Μια σιδηροδρομική γραμμή θα μας συνέδεε με την Αδριατική. Θα είχαμε εμπορικές ανταλλαγές μέχρι τη Βενετία». Στο μυαλό αυτού του Πρεβεζάνου ήταν σαν να γεννιώταν μια νέα πατρίδα. Η Πρέβεζα.

Γιάννης Ρέντζος

[ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΗ ΘΕΟΦΑΝΕΙΟ - ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΕΒΕΖΑ - 2007]

[GEANDER'S HOME PAGE] |
[ÐÅÑÉÅ×ÏÌÅÍÁ] | [ÅÉÄÏÓ ÈÅÌÁÔÙÍ] | [ÅÕÑÅÔÇÑÉÁ] | [ÐËÇÑÏÖÏÑÉÅÓ]

© Copyright 2007 Ioannis Rentzos All rights reserved.


Geander's pages are hosted by GeoCities Get your own Free Home Page


1 1