Γελοιογραφική απεικόνιση του λογότυπου της P&G σχετική με την κακόβουλη εκστρατεία "666" εναντίον της.
Τα επιχρωματισμένα άστρα υποδεικύουν τον τρόπο ανάγνωσης του "666" (Γελοιογραφία του Stahler).

ΠΡΟΚΤΕΡ ΕΝΤ ΓΚΑΜΠΛ: Η ΠΟΛΥΕΘΝΙΚΗ ΑΠΟ ΤΟ ΣΙΝΣΙΝΑΤΙ

Η Procter & Gamble, "P&G", ιδρύθηκε τον προηγούμενο αιώνα στο Σινσινάτι της Πολιτείας Οχάιο από τους δυο επιχειρηματίες που τα ονόματά τους βρίσκονται στον εταιρικό τίτλο της. Αυτοί αξιοποιούσαν στη σαπωνοποιία τους τα λίπη χοιρινού που αφθονούσαν στην πόλη, που άλλωστε είχε και το προσωνύμιο porcopolis. Η P&G είναι γνωστή κυρίως από το προϊόν της Tide και από άλλα προϊόντα καθαρισμού και ατομικής υγιεινής όπως Ariel, Pampers, Vidal Sassoon, Crest, Always, Vicks, Camay. Η θυγατρική της βρίσκεται εγκατεστημένη στην Ελλάδα από το 1960, αποτελεί δε μια από τις κορυφαίες εμπορικές επιχειρήσεις της χώρας μας. Τη χρονιά 1993-94 οι πωλήσεις της είχαν αυξηθεί κατά 20% ενώ τα κέρδη της κατά 80%.

Παρακολουθώντας την εξέλιξη της μητρικής P&G αποκομίζουμε πολλές γνώσεις για τη λειτουργία των πολυεθνικών, το περιβάλλον τους και την εξάπλωσή τους. Η δημοσιογράφος Alecia Swasy, σε ένα πολυσέλιδο βιβλίο της -που επικρίνεται ως παραμορφωτικό πορτραίτο-, παρουσιάζει μια πραγματική ανθρωπογεωγραφία της P&G με πολλές λεπτομερείς αναφορές στην ιστορία, το προσωπικό, το χώρο, την έρευνα και την εμπορική διείσδυση της P&G. Δυο θέματα που περιλαμβάνονται στο βιβλίο, το προϊόν Rely και ο συμβολισμός του λογότυπου της P&G αποτελούν ενδιαφέροντα αντικείμενα φυσικής και κοινωνικής ανθρωπολογίας.

Στην πολυεθνική αυτή εταιρία, όπως και σε πολλές άλλες, προσλαμβάνονται αριστείς των πανεπιστημίων και είναι αδιανόητο σε ένα νέο πτυχιούχο να αρνηθεί μια πρόσληψη που θα του προσφερθεί σ'αυτό τον κολοσσό. Εάν βέβαια, στη συνέντευξη πρόσληψης, ο υποψήφιος κάνει το λάθος να δηλώσει -με ειλικρίνεια- ότι, ανάμεσα στα ενδιαφέροντά του, βρίσκεται και η παρακολούθηση της τηλεόρασης, θα θεωρηθεί πνευματικά και κοινωνικά ανεπαρκής. Μπορούμε να αναρωτηθούμε εδώ αν η P&G, που είναι μια μεγάλη παγκόσμια καταναλώτρια τηλεοπτικού χρόνου, απευθύνει τις διαφημίσεις για απορρυπαντικά και άλλα είδη σε θεατές που τους θεωρεί πνευματικά κατώτερους.

Το όνομα της P&G συνδέθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1980 με τους θανάτους γυναικών που χρησιμοποιούσαν το προϊόν γυναικείας υγιεινής Rely, που τελικά αποσύρθηκε από την κατανάλωση. Έγινε τότε φανερό ότι είναι δύσκολο να ελεγχθεί μια μεγάλη πολυεθνική ως προς ένα προϊόν της αφού, με τις υποτροφίες, επιχορηγήσεις και διασυνδέσεις της, κυριαρχεί στον χώρο έρευνας, ανάπτυξης και παραγωγής. Καθίσταται έτσι πολύ δύσκολο να αναληφθεί έγκαιρα η έρευνα που θα εξιχνιάσει τη σχέση μεταξύ μερικών ιατρικών περιστατικών και κάποιων χημικών συστατικών που περιέχονται σε συγκεκριμένα προϊόντα.

Στο άλλο άκρο των σχέσεων του καταναλωτικού κοινού με τις μεγάλες πολυεθνικές βρίσκονται οι ανορθολογικές διαδόσεις σε βάρος της P&G για τον υποτιθέμενο κρυφό συμβολισμό του λογότυπού της. Σύμφωνα με τις διαδόσεις αυτές τα δεκατρία αστέρια του λογότυπου είναι έτσι διατεταγμένα ώστε να σχηματίζουν τρία εξάρια. Το περίφημο 666 της Αποκάλυψης του Ιωάννη! Τα αστέρια συμπληρώνονται με την εικόνα μιας φάσης της σελήνης που εμφανίζεται με το πρόσωπο ενός γέροντα. Όμως τα 13 αστέρια -τυχερός αριθμός της αμερικανικής ιστορίας- αντιπροσωπεύουν τις πρώτες 13 πολιτείες που συνέστησαν την "Ένωση", τις ΗΠΑ. Γι'αυτό δεκατρείς είναι και οι γραμμές στην αμερικανική σημαία. Η συσχέτιση της μορφής των αστεριών με τον "αριθμό του θηρίου", το 666, είναι πράγματι βλακώδης. Ωστόσο, όπως επισημαίνουμε σε κουτιά συσκευασίας προϊόντων της P&G που κυκλοφορούν στην Ελλάδα, ο λογότυπος έχει αποσυρθεί από αυτά. Όχι βέβαια και από άλλες θέσεις, όπως οι είσοδοι του κεντρικού κτιρίου της έδρας της P&G στο Σινσινάτι, που διακρίνεται, μέσα στην πόλη, από τους δυο συμμετρικούς πυραμιδόμορφους πύργους του, που θα συμβολίζουν -τι άλλο;- P&G.

Με αληθινή ανθρωπογεωγραφική διαίσθηση η Alecia Swasy δεν παραλείπει να αναφερθεί στην πόλη όπου βρίσκεται η έδρα της P&G.: Το Σινσινάτι, όπου στεγάζονται 15 συνολικά από τις 500 μεγαλύτερες πολυεθνικές του κόσμου και κατατάσσεται μεταξύ των πρώτων αμερικανικών πόλεων ως προτιμότερος τόπος εγκατάστασης οικογένειας ή επιχείρησης. Ιδρύθηκε από γερμανούς μετανάστες, πάνω στον ποταμό Οχάιο, και μερικά στοιχεία της νοοτροπίας που επικράτησε στην πόλη αυτή θυμίζουν τη γερμανική ψυχοσύνθεση. Ενμέρει και η αρχιτεκτονική -κυρίως μερικές καθολικές εκκλησίες και παλιά καθολικά σχολεία- φέρνει στο νου γερμανικό τοπίο. Όμως το Σινσινάτι είναι, παρόλα αυτά, μια χαρακτηριστική αμερικανική πόλη με 1,5 εκατομμύριο κατοίκους και 141 ερευνητικά κέντρα. Στο κέντρο της επικρατούν μερικοί ουρανοξύστες ενώ οι υποδομές για την αυτοκίνηση -χώροι στάθμευσης και ανισόπεδες διαβάσεις- γίνονται αισθητές πολύ κοντά σ'άυτό, διασπώντας την αρχιτεκτονική συνέχεια με την οποία είμαστε συνηθισμένοι -σε κλίμακα πεζού- στην Ευρώπη.

Το κεντρικό κτίριο της P&G, στην "πλάζα" της P&G, βρίσκεται μπροστά σε στεγασμένες αλέες με άφθονο πράσινο, στην 5η Οδό, μετρώντας στη βόρεια όχθη από το ποτάμι. Οι όχθες του Ποταμού Οχάιο έχουν λιμενικές εγκαταστάσεις και χώρους στάθμευσης για το ογκώδες στάδιο της Cinergy, [Δορυφορική φωτογραφία] ενώ οι πρώτες παράλληλοι προς το ποτάμι οδοί είναι ήδη αυτοκινητόδρομοι. Στην παρυφή του κέντρου της πόλης βρίσκεται ένα άλλο ογκώδες μνημειακό αρχιτεκτόνημα σε στυλ art deco, του οποίου η πρόσοψη μοιάζει με προπολεμικό ραδιόφωνο. Πρόκειται για το σιδηροδρομικό σταθμό Union Station που, μολονότι διατηρεί όλες τις λεπτομέρειες της αρχικής κατασκευής του, ακόμα και τις πινακίδες TO THE TRAINS, έχει από αρκετά χρόνια μετασκευαστεί σε συγκρότημα μουσείων τοπικής ιστορίας και φυσικών επιστημών. Τα τραίνα δεν σταματούν πια εκεί! Υπάρχει το ιδιωτικό αυτοκίνητο για όλους. Ή σχεδόν όλους αφού με τα μέσα μαζικών μεταφορών (λεωφορεία) κυκλοφορούν αποκλειστικά μαύροι.

‘Ολο το κέντρο της πόλης, που περιβάλλεται από πολυάριθμους λόφους, στους οποίους έχουν χωροθετηθεί καλές περιοχές κατοικίας, είναι διασυνδεδεμένο με το Walkway. Είναι ένα δίκτυο κλειστών στεγασμένων γεφυρών, στο ύψος του πρώτου ορόφου, που επιτρέπει τη μετακίνηση των πεζών από κτίριο σε κτίριο χωρίς να βγουν στο δρόμο, αφού στάθμευσαν το αυτοκίνητο σε κάποιο σημείο. Η Alecia Swasy υποστηρίζει ότι οι επεμβάσεις της P&G. στην πόλη και στον πολιτισμό φτάνουν ακόμα και στο να εξαιρεθεί η "πλάζα" της P&G από εγκατάσταση παρκόμετρων, ώστε να αποφεύγεται η στάθμευση γύρω από αυτό και να αναδεικνύεται καλύτερα ως αξιόλογο αρχιτεκτόνημα. Σε επιτόπια έρευνα μας (1998) διαπιστώσαμε ότι αυτό δεν ανταποκρίνεται σήμερα στην πραγματικότητα. Υπάρχουν ολόγυρα παρκόμετρα. Ωστόσο, η πολιτιστική παρέμβαση γίνεται φανερή αλλιώς. Στο κέντρο της πόλης βρίσκεται ένα εξαίσιο κτίριο: είναι το πολιτιστικό μέγαρο της P&G.

[HOME PAGE] | [ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ] | [ΕΙΔΟΣ ΘΕΜΑΤΩΝ] | [ΕΥΡΕΤΗΡΙΑ] | [ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ]


This page hosted by GeoCities Get your own Free Home Page