Από τις εκπομπές: "Ζούγκλα", "Επιτέλους Μαζί", "Ρεπορτάζ στην Ομίχλη"
ΓΙΑ ΤΑ REALITY SHOWS

Ρικανιάδη 'Αννα


Η εργασία αυτή αποτελεί έρευνα ερωτηματολογίου μεταξύ φοιτητών και φοιτητριών σε σχέση με τα reality shows που παρουσιάζονται στην ελληνική τηλεόραση. 'Οπως φαίνεται από τις απαντήσεις των ερωτηθέντων, η θέση των φοιτητών και των φοιτητριών είναι γενικά αρνητική ως προς αυτού του είδους τις εκπομπές.

Αφετηρία για την έρευνα της επιρροής των μέσων μαζικής ενημέρωσης στην κατασκευή και παρουσίαση της κοινωνικής πραγματικότητας, αποτελεί η άποψη ότι τα Μέσα είναι υπεύθυνα για την εικόνα αυτής της πραγματικότητας.

‘Eνα από τα πιο δημοφιλή θέματα των μέσων μαζικής ενημέρωσης είναι η προβολή της βίας και της εγκληματικότητας. Σύμφωνα με τους Johan Galtung και Marie Ruge : «όσο πιο αρνητικές είναι οι συνέπειες ενός γεγονότος, τόσο πιο πιθανό είναι να γίνει είδηση». Η θέση αυτή έγινε γνωστή ως «bad news are good news».

Γι’αυτόν ακριβώς το λόγο, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια έντονη προτίμηση των μέσων μαζικής ενημέρωσης (κυρίως των ιδιωτικών τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών σταθμών) στην προβολή της ανθρώπινης δυστυχίας, γεγονότων βίας, εγκλημάτων και καταστροφών, η οποία διευκολύνεται και από την τεχνολογική εξέλιξη. Καθοριστικοί παράγοντες έξαρσης των λεγόμενων «reality show» ήταν τα μεγάλα κέρδη από την αύξηση της τηλεθέασης και ταυτόχρονα το μικρό κόστος των προγραμμάτων. Σταθμός και ταυτόχρονα νέα δυναμική αφετηρία των reality show θεωρείται ο πόλεμος στον Περσικό κόλπο.

Ο προσδιορισμός του περιεχομένου των reality show είναι δύσκολος διότι περιλαμβάνει την προβολή ενός ευρέως φάσματος γεγονότων δηλαδή προγράμματα στα οποία πραγματικά γεγονότα χρησιμοποιούνται για να ελκύσουν την προσοχή και το ενδιαφέρον του κοινού.

Η πληροφοριακή αξία ενός γεγονότος και οι εμπεριστατωμένες αναλύσεις παρακάμπτονται προς χάρη μιας θεαματική παρουσίασης και μιας δραματουργικής, δανεισμένης από τη φαντασία και τα μυθιστορήματα.

Κατά τον Νiklas Luhmann τα σημαντικότερα κριτήρια επιλογής ειδήσεων και ειδικότερα των θεμάτων των reality show είναι τα εξής:

  1. Ο αιφνιδιασμός του κοινού. Η πληροφορία να είναι καινούργια, να μπορεί να διαψεύδει προσδοκίες ή να δημιουργεί νέες.
  2. Οι συγκρούσεις, που προτιμούν οι εκπομπές να παρουσιάζουν, δημιουργούν ανασφάλεια για το μέλλον και επομένως ένταση και αναμονή νέων πληροφοριών.
  3. Τα reality show προτιμούν στην παρουσίαση παραβιάσεων των κοινωνικών κανόνων, τόσο των δικαιικών όσο και των ηθικών, διατηρώντας έτσι ζωντανό το ενδιαφέρον του κοινού γι’αυτούς. Συχνά οι παραβιάσεις των κοινωνικών κανόνων παίρνουν χαρακτήρα σκανδάλου, πράγμα που αυξάνει το ενδιαφέρον, ενώ η εκπομπή βρίσκει μεγαλύτερη απήχηση.
  4. Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης προτιμούν ειδήσεις που εμπεριέχουν ηθικές αξιολογήσεις. Έτσι, συμβάλλουν στην διατήρηση και την αναπαραγωγή της ηθικής, αλλά ουσιαστικά συντελούν στην αυτοσύγχυση της κοινωνίας μετατρέποντας την ηθική σε ηθικολογία.
  5. Οι ειδήσεις που αφορούν παραβιάσεις κοινωνικών κανόνων προτιμούν να προβάλλουν δράστες και θύματα, αναζητώντας και εντοπίζοντας τις αιτίες στα άτομα. Σ’αυτό συμβάλλουν και οι επιστήμονες, οι οποίοι όταν τους ζητείται κατά καιρούς η γνώμη τους, παραμένουν σε ατομοκεντρικές ερμηνείες γεγονότων. 'Ετσι, αναπαράγεται το ενδιαφέρον για τα πρόσωπα και όχι καταστάσεις.
  6. ‘Eνας άλλος παράγοντας που αυξάνει την αξία ενός θέματος είναι η έκφραση γνώμης από κάποιον ή κάποιους, οι οποίοι λόγω της θέσης και του κύρους τους μπορούν να ελκύσουν το ενδιαφέρον του κοινού. Η έκφραση απόψεων μετατρέπεται σε είδηση και αντιμετωπίζεται ως σπουδαίο γεγονός, κάτι το οποίο δεν θα γινόταν εάν δεν υπήρχαν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης.

Είναι φανερό ότι τα στοιχεία αυτά έχουν μάλλον αρνητική , παρά θετική αξία. Ειδικότερα για την Ελληνική τηλεόραση, όπου η προβολή βίας και ανθρώπινης δυστυχίας βρίσκεται σε έξαρση, είναι αναγκαίο να ισχύσουν κάποιοι κανόνες προστασίας της ιδιωτικής σφαίρας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Βέβαια υπάρχουν υποστηρικτές της άποψης, σύμφωνα με την οποία η προβολή της βίας, της εγκληματικότητας και της ανθρώπινης δυστυχίας ενεργοποιούν το κοινωνικό σύνολο στο να βοηθήσει τους συνανθρώπους του υλικά και ηθικά. Ωστόσο σ’αυτή την άποψη υπάρχουν πολλές αντιρρήσεις που συγκλίνουν στο γεγονός ότι τα reality show προβάλλουν μάλλον την αρνητική πλευρά της κοινωνικής πραγματικότητας, παρά τη θετική.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΩΑΝΝΗΣ Ν. ΚΑΝΑΚΗΣ. ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΜΕΣΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ, Από την έκφραση του προσώπου ως τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, Εκδόσεις ΓΡΗΓΟΡΗ

ΑΘΗΝΑ ΕΦΗ ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΥ, Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ, Η περίπτωση της Βίας και της Εγκληματικότητας, ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ , ΑΘΗΝΑ 1997

[HOME PAGE] | [ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ] | [ΕΙΔΟΣ ΘΕΜΑΤΩΝ] | [ΕΥΡΕΤΗΡΙΑ] | [ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ]


This page hosted by GeoCities Get your own Free Home Page