ΤΟ 27ο ΔΙΕΘΝΕΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ
ΣΤΗΝ ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ

Με επίκεντρο την αμερικανική πρωτεύουσα και με πληθώρα εκδηλώσεων στο κέντρο της ίδιας της Ουάσιγκτον έγινε το καλοκαίρι του 1992 ένα πανηγύρι. Πρόκειται για το 27ο Διεθνές Γεωγραφικό Συνέδριο που οι τυπικές συνεδριάσεις του με ολομέλειες, συνεδρίες των τεχνικών επιτροπών και πολυάριθμες ανακοινώσεις έγιναν την εβδομάδα απο 10 έως 14 Αυγούστου. Οι συνεδριακές όμως δραστηριότητες άρχισαν απο τα τέλη Ιουλίου με επιστημονικά γεωγραφικά ταξίδια σε όλη τη βορειοαμερικανική ήπειρο και συνεχίζονται έως τις πρώτες μέρες τον Σεπτέμβρη.

Η έναρξη του συνεδρίου έγινε πανηγυρικά την Κυριακή 9 Αυγούστου στη μεγάλη αίθουσα του Συνεδριακού Κέντρου της Ονάσιγκτον στην Η Street όπου έλαβαν μέρος περισσότεροι απο δυο χιλιάδες σύνεδροι. Γεωγράφοι και επιστήμονες των συναφών κλάδων απο όλο τον κόσμο, που η πολυχρωμία τους είναι κι αυτή αντικείμενο μελέτης της γεωγραφικής επιστήμης που υπηρετούν. Οι ίδιοι αυτοί άνθρωποι θα διασκορπιστούν απο την επόμενη μέρα στις δεκάδες αίθουσες των δυο μεγάλων ξενοδοχείων, Ramada και Hyatt που βρίσκονται στις δυο γωνίες του Συνεδριακού Κέντρου, για να παρακολονι9ήσουν τις εργασίες του συνεδρίου. θα ξανάρθουν βέβαια εδώ για τις προγραμματισμένες πλουσιοπάροχες απογευματινές δεξιώσεις καθώς και για την αποχαιρετιστήρια ομιλία. Αυτή δεν έχει ανατεθεί σε γεωγράφο ή περιβαλλοντολόγο όπως θα περίμενε κανείς αλλά σε έναν εκπρόσωπο της διεπιστημονικότητας και της ολιστικής προσέγγισης. Τον γνωστό στο αμερικάνικο και διεθνές κοινό απο τις γλαφυρές αλλά διεισδυτικές εκλαϊκεύσεις του Carl Sagan.

Και ο ίδιος ο τίτλος του συνεδρίου «Γεωγραφία σημαίνει ανακάλυψη», πέρα απο τη συγκυρία της πεντακοσιοστής επετείου της μετάβασης του Χριστόφορου Κολόμβου στο «Νέο Κόσμο», πρέπει να αντιληπτός μέσα στη λογική που συμβολίζει η πρόσκληση τον Καρλ Σάγκαν στο συνέδριο. Γεωγραφία δεν είναι μόνο η περιγραφή των νέων τόπων που ανακαλύπτονται. Κάθε άλλο. Γεωγραφία είναι ακόμα η εφεύρεση, η αποκάλυψη, η συσχέτιση στοιχείων που αφορούν τη διαβίωση και επιβίωση της ανθρώπινης ράτσας που κατοικεί τον πλανήτη μας. Αν βέβαια είναι ευφυής. Αυτό το ερώτημα ήταν και ο τίτλος της ομιλίας.

Η Γεωγραφία του Προέδρου Μπους

Το πνεύμα των εργασιών του συνεδρίου και κυρίως το μήνυμα των γεωγράφων προς τα έξω, προς τους κυβερνητικούς ιθύνοντες και τους προγραμματιστές της εκπαίδευσης, φάνηκε καθαρά ήδη απο την εναρκτήρια συνάντηση. Οι αμερικανοί οικοδεσπότες γεωγράφοι, εκπρόσωποι μιας χώρας που έχει ιδιαίτερη σχέση με τη γεωγραφική γνώση και πρακτική, τόνισαν για μια ακόμα φορά την αξία του κλάδου τους για την κοινωνία και την εκπαίδευση. 0 γενικός γραμματέας της Εθνικής Γεωγραφικής Εταιρείας (NGS) 'Αντονι Ρ. ντε Σούσα ανέγνωσε το χαιρετισμό του Προέδρου Μπους που ήταν και ο επίτιμος πρόεδρος του συνεδρίου.

Το κείμενο δεν ήταν τυπικό όπως μπορούσε να περιμένει κανείς αλλά αρκετά ουσιαστικό. Φυσικά, καθώς βρισκόμαστε σε μέρες προεκλογικής περιόδου υπήρχαν λόγοι για κάτι τέτοιο. Πραγματικά, ο Πρόεδρος Μπους υποστήριζε αρκετά καθαρά ότι στη νέα γεωπολιτική εποχή όπου εισερχόμαστε, η γεωγραφική γνώση είναι απαραίτητη, αφού στον πλανήτη αποκαλύπτονται νέες κρατικές και εθνικές οντότητες και αφού το πρόσφατο κύμα εκδημοκρατισμού στους επιμέρους γεωγραφικούς χώρους απαιτεί γεωγραφική γνώση για τη σωστή διαχείριση από μεγαλύτερο πλήθος πολιτών. Ταυτόχρονα δεν παρέλειπε να υπενθυμίσει ότι αυτό το φιλογεωγραφικό πνεύμα διέπει και τη δική του πολιτική: Οι ΗΠΑ, μέσα στην προοπτική της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης για το έτος 2000, θα συμπεριλάβουν και τη γεωγραφία ανάμεσα στα πέντε μαθήματα που θα ενισχυθούν ιδιαίτερα.

"θα χρειαζόταν και ο ίδιος ο Πρόεδρος καλύτερη γεωγραφία" έλεγαν μετά απο αυτά τα εντυπωσιακά λόγια κάποιοι κακόγλωσσοι αμερικανοί σύνεδροι μεταξύ τους, κάνοντας υπαινιγμό σε ένα πρόσφατο γεωγραφικό μπέρδεμα του προέδρου τους.

[Στο χάρτη φαίνεται η περιοχή στην οποία αναφέρθηκε ο Πρόεδρος Μπους: Οι τρεις πολιτείες, Τέξας, Οκλαχόμα και Αρκάνσας (ή Αρκασό) και ο Red River].

Πραγματικά ο Τζορτζ Μπους μιλώντας για την ιδιαίτερη πατρίδα του αντιπάλου συνυποψηφίου του Μπιλ Κλίντον είπε αόριστα ότι αυτή βρίσκεται κάπου ανάμεσα στην Οκλαχόμα και το Τέξας. 'Ομως εκεί βρίσκεται ο Κόκκινος Ποταμός (Red River) που χρησιμεύει για όριο ανάμεσα σ'αυτές τις δυο πολιτείες. Κανένα έδαφος δεν υπάρχει εκεί που θα αποτελούσε την πατρίδα του κυβερνήτη του Αρκάνσας Κλίντον...

Από το AIDS ως την κλιματική αλλαγή

Η Διεθνής Γεωγραφική Ένωση (IGU συγκαλεί διεθνή συνέδρια κάθε τέσσερα χρόνια αναθέτοντας τη διοργάνωσή τους σε μια επιμέρους εθνική γεωγραφική ένωση. Το προηγούμενο συνέδριο είχε γίνει στην Αυστραλία (1988 και το πριν απο αυτό στη Γαλλία (1984). Το επόμενο θα γίνει στη Χάγη (Αύγουστος 1996) με γενικό θέμα του "'Ανθρωπος, γη και θάλασσα". Ανεξάρτητα απο το γενικό θέμα τους, που μπορεί να εμπνεύσει ένα πολύπλευρο και συνεκτικό θεματολόγιο, τα διεθνή γεωγραφικά συνέδρια αποτελούν ένα εντυπωσιακό βήμα όπου προβάλλονται οι εξελίξεις του κλάδου και αναδεικνύονται πολυάριθμα επιμέρους ζητήματα.

Στο συνέδριο της Ουάσιγκτον υπήρχε μια τετραμερής κατανομή σε (α) συνεδριάσεις ολομελείας, (β) συμπόσια, (γ) συνεδριάσεις απο χορηγίες και (δ) παράλληλες συνεδρίες ανακοινώσεων. Η κατανομή αυτή επέτρεπε στο σύνεδρο να πάρει μια σωστή και ενημερωμένη εικόνα των επίκαιρων ζητημάτων που αφορούν τον κλάδο και την κοινωνία είτε να παρακολουθήσει τις ποικίλες ανακοινώσεις του ιδιαίτερου ενδιαφέροντος του. Ανακοινώσεις που ξεκινούσαν απο την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και έφταναν ως τις γεωϊατρικές έρευνες της διάδοσης του AIDS.

Οι συνεδριάσεις ολομελείας αφιερώθηκαν στην "ανακάλυψη του κοινού μας παγκόσμιου μέλλοντος". Τα θέματα που παρουσιάστηκαν είχαν μια ευεξήγητη περιβαλλοντολογική αφετηρία σχετική με την αλλαγή τον κλίματος του πλανήτη μας. Μετά ακολούθησε ο προβληματισμός της περιφερειακής και οικονομικής γεωγραφίας με θέματα όπως το παγκόσμιο χρέος και η ολοκλήρωση της Ευρώπης. Και τέλος έφτασε η σειρά της γεωγραφικής εκπαίδευσης.

Θέματα εκπαίδευσης και έρευνας

Ο τίτλος της εκπαιδευτικής συνεδρίασης, σύμφωνος με το γενικό πνεύμα του συνεδρίού, ήταν "ενθάρρυνση της γεωγραφικής ανακάλυψης στην εκπαίδευση". Οι ομιλητές έπρεπε να απαντήσουν ή τουλάχιστον να ευαισθητοποιήσουν στα εξής κυρίως ερωτήματα: Τι ρόλο πρέπει να διαδραματίσουν οι κυβερνήσεις στην ενθάρρυνση της γεωγραφικής εκπαίδευσης; Πώς πρέπει οι εκπαιδευτικοί να αλληλεπιδράσουν με το κράτος και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης για να φέρουν τη γεωγραφική εκπαίδευση στο κοινό;

Ενώ τα συμπόσια είχαν συγκεντρώσει όλα τα θέματα με παναμερικανικό και διαμερικανικό χαρακτήρα (Κολόμβος, περιβάλλον, διαμερικανικές σχέσεις, πολιτιστική ποικιλία), η συγκροτημένη "κατάθεση" του επίσημου Αμερικανικού Κράτους στα θέματα της γεωγραφίας ήρθε με τις συνεδριάσεις χορηγίας. Οι συζητήσεις ανάμεσα σε εκπροσώπους γνωστών υπηρεσιών και οργανισμών (NASA, ΕΡΑ/Υπηρεσία Προστασίας τον Περιβάλλοντος, Υπουργείο Ενέργειας κ.ά.), πανεπιστημιακούς και ανθρώπους του βιομηχανικού κόσμου φώτισαν από μια κορυφαία γωνιά τα ζητήματα της σύγχρονης γεωγραφικής προβληματικής: Γεωπολιτική, περιβαλλοντική πληροφόρηση, τηλεπικοινωνιακή ανάπτυξη - να μερικά από τα θέματα που προσδιορίζουν την καινούρια γεωγραφική αναζήτηση.

[Στην εικόνα, ο πρόεδρος της Εθνικής Γεωγραφικής Εταιρίας κ.Gilbert M. Grosvenor (NGS) συνομιλεί με την εκτελεστική διευθύντρια του Εθνικού Συμβουλίου για τη Γεωγραφική Εκπαίδευση των ΗΠΑ, καθηγήτρια κα. Ruth Shirey]

Εκείνο όμως που αποτελούσε έναν πραγματικό παράδεισο γεωγραφικής ενημέρωσης και γεωγραφικής κουλτούρας ήταν οι παράλληλες συνεδρίες ανακοινώσεων. Μια χιλιάδα ανακοινώσεων με εισηγητές από όλο τον κόσμο που, γεωγράφοι καθώς ήταν, μιλούν για όλο τον κόσμο...

Οι πολυάριθμες εισηγήσεις από τις οποίες αναγκαστικά έπρεπε να επιλέξει κανείς ορισμένες και να τις παρακολουθήσει, χάνοντας βέβαια και πολλές άλλες εξίσου ενδιαφέρουσες, ήταν χωρισμένες σε εφτά κατηγορίες:(α) Παρατήρηση και αναπαράσταση της γης, (β) περιβαλλοντική αλλαγή, (γ) δυναμική της παγκόσμιας οικονομίας, (δ) ανάγκες, επιθυμίες και δικαιώματα του ανθρώπου, (ε) Πολιτική τάξη και αλλαγή, (στ) Γεωγραφία: ορίζοντας εδάφη και περνώντας σύνορα, (ζ) Νέοι Κόσμοι που ανακαλύφθηκαν.

Αντί για μια επιλογή θεμάτων ή τίτλων ανακοινώσεων προτιμούμε να δώσουμε τους τίτλους των συνεδριάσεων μιας απο τις ημέρες του συνεδρίου, στην τύχη. Για παράδειγμα, την Τρίτη 11 Αυγούστου, το πρωί, οι συνεδριάσεις των ανακοινώσεων (με τέσσερις ανακοινώσεις σε κάθε μία) είχαν αφιερωθεί στα εξής ζητήματα:

[Οι περιλήψεις (abstracts) των εργασιών του 27ου Διεθνούς Γεωγραφικού Συνεδρίου της Διεθνούς Γεωγραφικής Εταιρίας, αποτελούν ένα τόμο εφτακοσίων σελίδων]

Νέα Σύνορα...

Είναι πολύ δύσκολο να προχωρήσει κανείς σε μια αναλυτικότερη παρουσίαση έστω και μικρού μέρους των ανακοινώσεων. Δεν είναι δυνατόν ούτε καν μια επιλογή να γίνει. 0 αναγνώστης μπορεί πάντως να διακρίνει πίσω απο τους εφτά συγκεντρωτικούς τίτλους που δίνονται πιο πάνω, σε ποιο κλάδο της γεωγραφίας αντιστοιχεί κάθε κατηγορία ανακοινώσεων. Με τη σειρά είναι:(α) Χαρτογραφία, (β) Φυσική Γεωγραφία, (γ) Οικονομική Γεωγραφία, (δ) Κοινωνική Γεωγραφία, (ε) Πολιτική Γεωγραφία, (στ) Θεωρητική Γεωγραφία, (ζ) Περιφερειακή Γεωγραφία.

Ας επανέλθουμε για λίγο στο (στ) της αρχικής διαίρεσης: Η γεωγραφία που ασχολείται με τη μελέτη των συνόρων βλέπει πως το να ορίζεις εδάφη δεν σημαίνει κατ'ανάγκη πως έχεις επακριβώς προσδιορίσει τα όρια τον κάθε χώρου. Σε κάθε οριοθέτηση θα υπάρχουν απρόσεχτες επικαλύψεις, αυθαίρετα κενά και συμβιβαστικοί διαχωρισμοί καθώς και οδυνηροί θύλακες.

Η πρόοδος της γεωγραφικής επιστήμης επιβάλλει να μελετηθούν και στη γεωγραφία, που είναι μέσο απογραφής και κατανόησης της φυσικής και κοινωνικής πραγματικότητας, το πόσο καλά έχουν χαραχτεί τα δικά της επιστημονικά σύνορα και το πόσο χρήσιμο είναι να γίνει μια υπέρβαση των ορίων της. Στην έρευνα, στις εφαρμογές, στην εκπαίδευση.

Μέσα σ'αυτό το πνεύμα ένας γάλλος γεωγράφος ευαγγελίζεται νέες προσεγγίσεις στη γεωγραφική έρευνα: απο την ευταξία στο χάος (μια έννοια τόσο συμπαθής τον τελευταίο καιρό στους επιστήμονες των συστημάτων - ας θυμηθούμε την πεταλούδα που από το φτερούγισμά της ξεσπάει καταιγίδα...). Οι έννοιες της συστημικής προσέγγισης και της ποσοτικής ανάλυσης καλύπτουν μια συνεδρία ενώ η Μεταμοντέρνα Γεωγραφία παρουσιάζεται συνδεδεμένη με το έργο του αλησμόνητου Ανρί Λεφέβρ. Μια ελβετίδα γεωγράφος αναρωτιέται αν ο Χριστόφορος Κολόμβος θα μπορούσε να είναι γυναίκα, ή μήπως οι άνδρες μόνο είχαν το προνόμιο να γεωγραφούν...Ζητήματα με μεγάλο διακλαδικό ενδιαφέρον που οδηγούν σε νέα σύνορα.

Γεωγραφία μέσα κι έξω απο τις αίθουσες του συνεδρίου

Η Ουάσιγκτον είναι μια αξιόλογη γεωγραφικά πόλη, όχι μόνο όταν γίνονται συνέδρια γεωγραφίας αλλά και κάθε μέρα. Είναι η πρωτεύουσα μιας πανίσχυρης και πλούσιας χώρας (με τις γνωστές βέβαια κοινωνικές και οικονομικές αντιθέσεις που χαρακτηρίζουν τις ΗΠΑ) και μια πολιτική πρωτεύουσα της Υδρογείου.

Περιδιαβάζοντας τους δρόμους της μπορεί κανείς να δει κτίρια θεσμικών οργάνων και μνημεία του Αμερικανικού 'Εθνους για τα οποία συχνά γίνεται λόγος, όπως το Καπιτώλιο και ο Λευκός Οίκος. Μερικές αμερικανικές υπηρεσίες, όπως η NASA και το FBI, που είναι επίσης πολύ γνωστές, στην Ουάσιγκτον έχουν τα κεντρικά τους γραφεία. Τα κεντρικά γραφεία της Εθνικής Γεωγραφικής Εταιρείας των ΗΠΑ (NGS), που είναι γνωστή στο ευρύτερο διεθνές κοινό απο το γεωγραφικό περιοδικό National Geographic Magazine, βρίσκονται κι αυτά στην Ομοσπονδιακή πρωτεύουσα.

Και η ίδια η Ουάσιγκτον, καθώς έχει σχεδιαστεί γεωμετρικά στις όχθες του ποταμού Potomac, ανάμεσα σε δυο πολιτείες, τη Virginia και το Maryland, αποτελεί ένα γεωγραφικό (που δεν πρέπει να συγχέεται με το τουριστικό) αξιοθέατο.

[Η Ουάσιγκτον και η περιοχή της "Distict of Columbia" (DC) αποτελούν μια ενδιαφέρουσα γεωμετρική κατασκευή]

Η ίδια αυτή γεωμετρία συνεχίζεται, με πολλές εξαιρέσεις βέβαια, και στο εσωτερικό της. Οι οδοί με διεύθυνση Βορρά-Νότου ονομάζονται με τακτικά αριθμητικά (1η, 2η,..., 16η κ.λπ.) και οι κάθετές τους με τα γράμματα του αλφαβήτου (Α, Β, C, κ.λπ.). Μερικές λεωφόροι έχουν ονόματα πολιτειών και έπαιρναν τα ονόματα τους από τις πολιτείες που διαδοχικά έμπαιναν στην "'Ενωση" και γίνονταν "Ηνωμένες" και αυτές...[Στίξτε (click!) εδώ].

Και ένα παράδοξο: Η πρόσοψη του Κογκρέσου, στο Καπιτώλιο, αντικρίζει την Ανατολή όχι ομως και την πόλη, η οποία αναπτύχθηκε προς τα δυτικά. Κανείς δεν μπορεί να εξηγήσει γιατί πολλές μεγάλες πόλεις - και ανάμεσά τους η Ουάσιγκτον και το Λονδίνο - αναπτύχθηκαν απροσδόκητα προς τα Δυτικά. Τον τελευταίο καιρό αυτό το "γεωγραφικό παράδοξο" ήρθε στην επιφάνεια μαζί με τις συζητήσεις για την αποτυχία του μεγαλεπήβολου σχεδίου του "Canary Wharf" στο Λονδίνο. Το συγκρότημα γραφείων (το μεγαλύτερο της Ευρώπης!) που σχεδιάστηκε και χτίστηκε στις ανατολικές αποβάθρα του Τάμεση φαίνεται πως δεν πρόκειται να καταληφθεί από επιχειρήσει που κανονικά θα ενδιαφέρονταν να μετακινηθούν εκεί.

[HOME PAGE] | [ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ] | [ΕΙΔΟΣ ΘΕΜΑΤΩΝ] | [ΕΥΡΕΤΗΡΙΑ] | [ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ]


This page hosted by GeoCities Get your own Free Home Page